مالیات بر ارزش افزوده چیست ؟

 

 

مالیات بر ارزش افزوده که با نام VAT شناخته می شود، مالیاتی است عام که در چند سال اخیر توسط دولت وضع شده و از فعالان کسب و کار (شخصیت های حقوقی و حقیقی) از مرحله تولید تا توزیع، اخذ می شود. وقتی یک پیراهن تولید می شود تا به دست مصرف کننده برسد، ده ها خدمت روی آن انجام می شود و باید مالیات آن ها جداگانه پرداخت شود. مالیات بر ارزش افزوده به سه دسته مصرفی ، درآمدی و تولیدی تقسیم بندی می شود و مشمولان، مانند فروشگاه ها باید به کمک نرم افزار حسابداری فروشگاهی ساده ، نسبت به پرداخت مالیات و عوارض در موعد مقرر اقدام تا مشمول جرایم نشوند.

 

انواع مالیات بر ارزش افزوده

از نوع تولیدی

از نوع درآمدی

از نوع مصرف

یک تصور اشتباه درباره VAT  این است که این مالیات ، فقط مخصوص مصرف کننده است. در حالی که تولید کننده کالا یا خدمات هم باید VAT پرداخت کند و این، تفاوت مالیات بر ارزش افزوده ای است که در زمان خرید به فروشنده داده و مالیات بر ارزش افزوده ای است که در هنگام فروش به مصرف کننده، دریافت کرده اند، VAT را پرداخت کنند. اگر  شما تولید کننده کالا یا خدمات در مناطق ویژه اقتصادی باشید، از پرداخت VAT معاف هستید. مشروط بر آن که مبادلات در محدوده منطقه ویژه باشد.

سیستم های مالیاتی در کشور به سمت فناورانه شدن پیش می رود و پیش بینی می شود تا سال ۱۴۰۳ هجری شمسی، ادارات مالیاتی ، نسبت به صدور اظهارنامه الکترونیکی برای مودیان اقدام کنند و نیاز به ارائه خود اظهاری مالیاتی نباشد. صندوق های مکانیزه فروش، خود مصداقی از این واقعیت پیش رو می باشد.

در اقتصاد های پیشرفته، هر فردی چه حقیقی و چه حقوقی، مصرف بیش تری دارد، مالیات بیش تری پرداخت می کند و هر فردی، تولید بیش تر دارد، مالیات کم تری پرداخت می کند. این ادبیات اقتصاد توسعه محور بوده و به نظر  می رسد ایران در عصر اقتصاد مقاومتی، می بایست در این مسیر گام بردارد و سیاست های مالیاتی و زیرساخت های فناورانه تحقق درآمد های مالیاتی را شفاف تر کند.

تاریخچه ارزش افزوده

به منظور اجرای این مالیات در ایران، لایحه آن برای اولین بار در دی ماه ۱۳۶۶ به مجلس شورای اسلامی برده شد. این لایحه در کمیسیون اقتصادی مجلس مورد بررسی قرار گرفت و پس از اعمال نظرات موافق و مخالف به صحن علنی مجلس رفت که پس از تصویب ۶ ماده از آن بنا به تقاضای دولت و به دلیل اجرای سیاست تثبیت قیمت‌ها به دولت بازگردانده شد.

درسال ۱۳۷۰ بخش امور مالی صندوق بین‌المللی پول، در راستای اصلاح نظام مالیاتی جمهوری اسلامی ایران، اجرای سیاست مالیات بر ارزش افزوده را بعنوان یکی از عوامل اصلی افزایش کارایی و اصلاح نظام مالیاتی پیشنهاد نمود. با توجه به نظرات کارشناسان صندوق بین‌المللی پول، مطالعات و بررسی‌های متعددی در این زمینه در وزارت امور اقتصادی و دارایی صورت پذیرفت و اجرای مالیات بر ارزش افزوده در سمینارها و کمیته‌های مختلف علمی با حضور کارشناسان داخلی و خارجی مورد تأکید قرار گرفت.

وزارت امور اقتصادی و دارایی در راستای طرح ساماندهی اقتصادی کشور، انجام اصلاحات اساسی در سیستم مالیاتی از جمله حذف انواع معافیت‌ها، حذف انواع عوارض وگسترش پایه مالیاتی را با تأکید خاص بر کارایی نظام مالیاتی، شروع نمود و مطالعات جدید امکان‌سنجی در این زمینه به عمل آورد.

نگاهی به تاریخچه مالیات بر ارزش افزوده

با توجه به اهمیت بسط پایه مالیاتی بعنوان یکی از اصول اساسی سیاستهای مالی طرح ساماندهی اقتصاد کشور، معاونت درآمدهای مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارایی مطالعات علمی متعددی را با در نظر گرفتن خصوصیات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور در زمینه اجرای مالیات بر ارزش افزوده، از دی ماه ۱۳۷۶ آغاز کرد.

لایحه مالیات بر ارزش افزوده، اکنون با در نظر گرفتن اثرات اقتصادی ناشی از اجرای این مالیات با اصلاحات و بازنگری‌های متعدد، به مجلس شورای اسلامی ارائه شده‌است. قانون مالیات ارزش افزوده با اختیارات ناشی از ماده ۸۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در ۵۳ ماده و ۴۷ تبصره در تاریخ ۱۳۸۷/۲/۱۷ در کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی تصویب شده‌است تا در مدت آزمایشی ۵ سال از تاریخ اول مهرماه ۱۳۸۷ به اجرا گذاشته شود. از ابتدای سال ۱۳۹۳ میزان این نوع از مالیات در ایران مجدداً افزایش یافت و از ۶ درصد به 9 درصد تغییر کرد.

معنای مفهوم ارزش افزوده چیست؟ یک مثال برای درک مفهوم ارزش افزوده

ارزش افزوده که در زبان انگلیسی با عنوان Value added شناخته می‌شود، به ارزشی گفته می‌شود که در فرآیند تولید یک محصول به کالای واسطه‌ای یا همان مواد اولیه محصول با کمک نرم افزار حسابداری آنلاین  اضافه می‌شود. البته ارزش افزوده مختص به یک کالا نیست، بلکه به فرآیند تولید مرتبط است.

در یک تعریف دقیق ارزش افزوده به افزایش ارزش پولی کالا در طی مراحل تولید گفته می‌شود. با عبور یک کالا از هر مرحله از تولید محصول ارزشی به کالا اضافه می‌شود که به آن ارزش افزوده می‌گوییم. ارزش افزوده را می‌توانیم برابر با اختلاف بین ارزش محصول تولید شده با مجموع ارزش مواد اولیه یک محصول بدانیم که گزارش ارزش افزوده را تشکیل می‌دهد.

برای مثال اگر تهیه یک کیلو شیرینی، 200 تومان شکر، 300 تومان، 300 تومان آرد، 350 تومان تخم مرغ و 450 تومان از دیگر موارد اولیه استفاده شده باشد و در نهایت محصول نهایی شده را به قیمت 5000 تومان بفروشیم، ارزش افزوده این یک کیلو شیرینی 3700 تومان خواهد بود.

Image for post
Image for post

نحوه محاسبه مالیات ارزش افزوده

همانطور که در لیست بهترین نرم افزارهای حسابداری اشاره شد ،نحوه محاسبه مالیات ارزش افزوده این گونه است که هر مودی مالیات پرداخت شده توسط خود را از مالیات گرفته شده از خریدار کسر می کند و باقی مانده آن را به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت می کند.

در هر مرحله از چرخه تولید مقدار مشخصی مالیات تعیین می شود که با افزایش مراحل، ارزش افزوده محصول نیز بیش تر می شود و در پی آن قیمت محصول نیز افزایش پیدا می کند اما در نهایت پرداخت این مالیات بر عهده مصرف کننده نهایی است و تولید کننده هیچ مالیاتی را پرداخت نمی کند البته در برخی مواقع ممکن است عکس این قانون اجرا شود.

ما در این راستا مقاله کاملی نوشته ایم که به صورت کامل محاسبه مالیات بر ارزش افزوده را توضیح داده ایم. برای اطلاعات بیشتر درباره چگونگی این محاسبات میتوانید مقاله نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده را مطالعه کنید.

نحوه محاسبه مالیات ارزش افزوده

معایب مالیات بر ارزش افزوده

هزینه اضافی برای کسب ‌و کارها

بالا بودن قیمت‌‌ها برای قشر با درآمد پایین‌

افزایش اندازه و هزینه ‌های دولت

کند کردن اقتصاد و از بین بردن مشاغل

افزایش کسری بودجه دولت

مزایای مالیات بر ارزش افزوده چیست

از جمله مزایایی که باعث شده تا کشور های مختلف از سیستم مالیات بر ارزش افزوده استفاده کنند می توان به موارد زیر اشاره کرد:

بستن راه‌ های فرار مالیاتی

 سیستم های مالیاتی پیچیده در مالیات بر ارزش افزوده ساده تر می شود و در کنار این که کارایی را افزایش می دهد، پرداخت نکردن مالیات را نیز بسیار مشکل می‌کند.

مزایای مالیات بر ارزش افزوده راه حلی مسدود کننده برای راه گریز های مالیاتی می باشد همچنین مالیات‌های پرداخت نشده بر فروش های آنلاین، میلیاردها دلار هزینه را برای ایالات به دنبال دارد که این مبلغ می تواند صرف نیاز‌های مالی مدارس و دیگر خدمات عمومی  شود.

انگیزه بیشتر برای کسب درآمد

شهروندان در سیستم مالیات بر ارزش افزوده، قادر به نگهداری مقدار بیشتری از درآمد کسب شده هستند و زمانی که قصد خرید داشته باشند، به دریافتی آن ها مالیات تعلق می گیرد این تغییر باعث ایجاد انگیزه بیشتر در افراد می‌شود تا به دنبال کسب درآمد بیشتر باشند و همچنین آن ها را تشویق به پس‌انداز و  انصراف از خرج‌ های غیرضروری می‌کند.

کافیست به صفحه مشاوره مالیاتی مراجعه کنید و یا با همکاران ما تماس بگیرید تا تخصصی ترین مشاوره به شما ارائه شود

عوارض ارزش افزوده چیست

در پاسخ به عوارض ارزش افزوده چیست باید گفت این عوارض نیز مانند عوارض ملی قانون مالیات بر ارزش افزوده را تصریح کرده است و به تصویب قانونی رسیده است. در سال 99 میزان عوارض ارزش افزوده برابر با 3درصد بود.

موارد معاف از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده

تمامی کالا ها و محصولات تولید شده مانند محصولات کشاورزی فرآوری نشده، دام و طیور زنده، آبزیان، زنبور عسل، انواع کود، سم، بذر و نهال، نان، گوشت، قند، شکر، برنج، حبوبات، سویا، شیر، پنیر، شیرخشک مخصوص تغذیه کودکان، کتاب، دفاتر تحریر، انواع کاغذ چاپ، انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی (انسانی، حیوانی وگیاهی) و خدمات خدمات تشخیصی، پیشگیری و . . . از جمله موارد معاف از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده هستند.

کالا های مشمول مالیات بر ارزش افزوده

تمامی کالا ها و محصولات تولید شده به غیر از مواردی که معاف از پرداخت مالیات هستند همگی جزو  کالا های مشمول مالیات بر ارزش افزوده حساب می شوند.

مشمولین ثبت نام مالیات ارزش افزوده

مودی به کسی گفته می شود که به ارائه و تولید خدمات و کالا ها مشغول باشد و به او مالیات بر ارزش افزوده تعلق گرفته و جزو مشمولین ثبت نام مالیات ارزش افزوده می باشد همچنین ارائه یا عرضه کالا به انتقال کالا از طریق هر معامله ای گفته می شود.

در صورتی که کالایی را خریداری و برای استفاده شخصی آن را بردارید به این منظور است که کالا را  به خود عرضه کرده اید و مالیات به شما تعلق می گیرد حتی معاوضه و تبادل کالا نیز مشمول مالیات شده و افراد شاغل در این زمینه ها مشمول ثبت نام مالیات بر ارزش افزوده می باشند.

منبع :

https://techna.news/article-92343-pr.html