لقاء الله

     لقاءالله مشاهده جمال و زيبايي خدا از طريق مشاهده جلوه­ هاي او در مظاهر و موجودات عالم است. در فرازي از دعاي سحر ماه مبارک رمضان آمده است: «اللهم اني اسالک من جمالک باجمله و کل جمالک جميل اللهم اني اسالک بجمالک کله؛ خدايا! من زيباترين زيبايي­ات را از تو درخواست مي کنم و همه زيبايي تو زيبا است، پس من همه زيبايي تو را درخواست مي­کنم.»

   زيبايي ذات پاک خداوند در آفريده ­ها، کلمات، لطف و رحمت او ... جلوه ­گر شده است. البته دنيا به جهت محدوديت­ هاي ذاتي خود نمي ­تواند مظهر اکمل و اتمّ جمال جميل الهي باشد و در عوالم ديگر که از سعة وجودي بيشتري برخوردارند، جمال دل ­آراي الهي با ظهور بيشتري براي مؤمنان جلوه ­گر خواهد شد. بعید نیست مؤمنان حقيقي در اين دنيا بتوانند از مشاهدة جمال الهي بهره ­مند شوند اما بهره کامل آنها در آخرت است که بدون محدوديت ­هاي عالم ماده به مشاهده و لذت از جمال حضرت حق خواهند پرداخت.

      بيشترين لذت عارفان در دنيا از مشاهده جمال حضرت حق در جلوه ­هاي گوناگون او مي ­باشد. از اين رو رفتن به بهشت براي عارفان آن قدر جاذبه ندارد که ديدن جمال جميل حق جذاب و اشتياق آور است. به همين جهت خداي متعال لذات معنوي و جسماني را در بهشت جمع نموده است و در آنجا مؤمنان را از لذت مشاهدة جمال الهی در کنار لذات ديگر، به اندازة ظرفيت آنها برخوردار خواهد ساخت.

تجلی کرد یارم تا که گیتی را بیاراید                 ولی چون نیک دیدم، خویشتن را خواست بنماید

به جز آئینه­ی رویش، نبیند روی نیکویش              که آن زیبنده صورت را جز این معنی نمی­ شاید

کدامین دیده را یارا، که بیند آن دل آرا را؟               جمال یار را دیدن، به چشم یار می­ باید

                                                                                             مفتقر

        دیدن یار و معشوق از آغاز مورد توجه انسان ­ها بوده است. این علاقه به دیدار باعث به وجود آمدن بحث ­هایی با عنوان لقاءالله گردیده است که در علم ­کلام و عرفان جایگاه خاصی دارد؛ معروف­ترین آنها درخواست حضرت موسی(ع) از خداست: «وَ لَمَّا جَاء مُوسَى لِمِيقَاتِنَا وَ كَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِي أَنظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَن تَرَانِي وَ لَكِنِ انظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ موسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَ أَنَاْ أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ ... ؛ و چون موسى به وعده ­گاه آمد و پروردگارش با او سخن گفت، عرض كرد: پروردگارا خود را به من بنماى تا تو را تماشا کنم. خداوند فرمود: هرگز مرا نخواهى ديد؛ ليكن به كوه نگاه کن پس اگر بر جاى خود قرار گرفت به زودى مرا خواهى ديد. پس چون پروردگارش به كوه جلوه نمود آن را متلاشی ساخت و موسى مدهوش بر زمين افتاد و چون به­ خود آمد گفت: تو منزهى؛ به درگاهت توبه كردم و من اولین مومن هستم.»(اعراف، آیه143) این درخواست و پاسخ، مورد توجه شاعران قرار گرفته و هرکدام به نحوی آن را مطرح کرده ­اند:

گویم «ارنی» و زار گریم                      ترسم ز جواب «لن ترانی»

                                                                                                                                     عطار

به فلک برآ چو عیسی «ارنی» بگو چو موسی               که خدا تو را نگوید که خموش«لن ترانی»

                                                                                                                              مولوی

و یا چون موسی عمران در این راه                             بـرو تا بشنوی «انی انا الله»

تو را تا کوه هستی پیش باقی است                صدای لفظ «ارنی» «لن ترانی» است

                                                                                                                      محمود شبستری

هر یک از شاعران به نوعی درخواست دیدار یار داشته­ اند. یکی، دیدن معشوق را تنها آرزوی خود اعلام کرده ­است:

همه هست آرزويم كه ببينم از تو رويي                      چه زيان تو را كه من هم برسم به آرزويي؟!

به كسي جمال خود را ننموده ‏­اي و بينم                     همه جا به هر زباني، بود از تو گفت و گويي!

                                                                                                                    فصيح الزمان شيرازي

دیگری، دیدن یار را مانند ابری می ­داند که در بیابان برای تشنه ­ای ببارد:

ديدار يار غايب داني چه ذوق دارد                 ابري که در بيابان بر تشنه­ اي ببارد

                                                                                                                                          سعدی

و سومی گدایی در کوی یار را به پادشاهی ترجیح داده و آن را بالاترین سرمایه ودولت می­ نامد:

دانی که چیست دولت، دیدار یار دیدن      در کوی او گدایی بر خسروی گزیدن

                                                                                                                                       حافظ

          در خواست دیدار خدا در دعاها هم وارد شده است همه حضرات معصومین(ع) در مناجات شعبانیه ضمن درخواست کمال انقطاع، از خدا خواسته ­اند تمام حجاب ­ها ـ حتی حجاب های نور ـ را پاره کند تا به دیدار آن محبوب مستور نایل شوند. البته خدا نیز بی­ میل نیست که عاشق دلباخته­ اش برای دیدن او بکوشد. خداى تعالى به داود(ع) وحى فرمود: «اى داود! هر كس محبوبى را دوست بدارد سخنش را باور كند و هر كه از محبوبى خوشش آيد كرده­ هاى او نيز در نظرش پسنديده آيد و هر كه به محبوبى اعتماد داشته باشد به او تكيه كند و هر كه شيفته محبوبى باشد براى ديدن او بكوشد.»(بحارالانوار: ج67 ، ص23)