شاه «لافتی»

      یکی از القاب مولای متقیان علی(ع) شاه«لافتی» می ­باشد که از جمله معروف جبرائیل در جنگ احد گرفته شده است. بنابر نقل راویان، در این جنگ پس از شهادت تعدادی از مسلمانان و شایعه شهادت پیامبر اکرم(ص) آرایش نظامی مسلمانان به هم ریخت و رسول خدا(ص) در میدان جنگ از هر طرف مورد هجوم لشکر قریش قرار گرفت که حضرت علی(ع) مانند پروانه­، دور پیامبر اکرم(ص) می­ چرخید و دشمنان را از اطراف آن حضرت(ص) دور می­ نمود که این ندا از آسمان به گوش رسید­: « لا فتى الا علىّ و لا سیف الا ذوالفقار»(ر.ک: تاریخنامه طبرى، ج ۳، ص1۶۹؛ تاریخ گزیده، ص۱۴۵) در این مورد حدیثی از امام صادق(ع) روایت شده است؛ آن حضرت(ع) فرمودند: « پس از آن که امام علی(ع) نخستین فرد از کافران را از پای درآورد، جبرئیل گفت:‌ ای محمّد! این است مساوات. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: او از من است و من از او. سپس جبرئیل عبارت: « لا فَتی اِلاّ عَلی و لا سَیفَ اِلاّ ذُوالفَقار ؛ شمشیری چون ذوالفقار و جوانمردی همچون علی وجود ندارد.»را بیان کرد.»(اصول کافی، ج۸ ، ص۱۱۰) علامه امینی با استناد به احادیث متعدد در این زمینه، معتقد است که این جریان چندین بار رخ داده و دانشمندان علم حدیث بر نقل آن اجماع دارند. (ر.ک: الغدیر، ج۲، ص۱۰۴)

       در صدر اسلام، افراد بسیاری در جنگاوری زبانزد خاص و عام بودند ولی آنچه که حضرت علی(ع) را از سایر جنگاوران متمایز می­ کند فتوت و جوانمردی آن حضرت(ع) است. فتوتی که جنگاوری حضرت امیر(ع) تابع آن می­ باشد و با تقدم آن بر ذوالفقار در کلام جبرائیل بیان شده است؛ چرا که ذوالفقار(شمشیر) فقط یک وسیله است، وسیله­ ای که در دو جبهه حق و باطل از آن استفاده می­ شود و ارزش شمشیر با فردی که آن را به دست گرفته است سنجیده می ­شود.

      اگر چه سرتاسر زندگی امیرالمؤمنین(ع) با فتوت و جوانمردی همراه بوده است ولی مواردی به عنوان مصادیق فتوت آن حضرت بیان شده است؛ از آن جمله: خوابیدن در بستر پیامبر(ص) به جهت حفظ جان او در لیلة المبیت، بخشیدن افطار سه روز خود و خانواده به فقیر و یتیم و اسیر،  بخشیدن انگشتری به فقیر در نماز، خوش رفتاری و مدارا با قاتلش ابن ملجم مرادی و...