آیا استارلینک می‌تواند طرح صیانت از فضای مجازی بی اعتبار کند

این روز‌ها با مطرح شدن طرح صیانت از فضای مجازی و اثرات احتمالی آن که بر فضای مجازی کشور خواهد گذاشت بحث‌های مفصلی هم درباره ماهواره‌های اسپیس ایکس و سرویس استارلینک در جریان است! و بسیاری هم راجع به پارازیت و ردیابی این سرویس نکاتی فراوانی را مطرح کرده‌اند که عمدتا نشان از ناآشنایی با مباحث ماهواره‌ای است. در این مقاله چند نکته مهم را در مورد شبکه استارلینک مطرح خواهم کرد:

 

Image for post
Image for post

 

شبکه استارلینک بر خلاف ماهواره‌های فعلی GEO از ماهواره های LEO تشکیل شده است! در مدار LEO که از ارتفاع ۱۵۰ کیلومتری شروع می‌شود، ماهواره‌ها بسته به ارتفاع با سرعتی معادل ۲۰ تا ۲۵ هزار کیلومتر در ساعت در حال چرخش به دور زمین هستند!! این در حالی است که ماهواره هایی که عموم مردم می شناسند در لایه GEO و در ارتفاع ۳۶ تا ۴۰ هزار کیلومتری از سطح زمین قرار دارند با سرعتی معادل سرعت چرخش وضعی زمین حرکت می کنند و به این ترتیب از دید ناظر زمینی ثابت هستند!

در شبکه استارلینک به دلیل سرعت عبور ماهواره‌ها از افق دید ناظر زمینی با ایجاد شبکه ای متعدد مشکل سیگنال رسانی را حل کرده اند!! تا اینجای کار که ۴۰ درصد ماهواره‌های این شبکه پرتاب شده اند هر ناظر زمینی به طور متوسط در هر زمان از سه ماهواره سیگنال دریافت می‌کند! این عدد در زمان تکمیل شبکه به ده ماهواره خوهد رسید! یعنی شما سیگنال را همزمان از ۱۰ ماهواره متفاوت دریافت می‌کنید به این ترتیب دو اتفاق مهم خواهد افتاد! اول اینکه پهنای باند دریافتی به شکل حیرت انگیزی افزایش خواهد یافت. دوم اینکه امکان پارازیت به شکل باورنکردنی از بین خواهد رفت!

در شبکه‌های ماهواره‌ای روشی برای یافتن ایستگاه زمینی ارسال کننده وجود دارد که به جئولوکیت (Geo Locate) کردن فرستنده معروف است! برای این کار لازم است سه ایستگاه مجزای زمینی سیگنال فرستنده را روی ماهواره مشخصی دریافت کنند و سپس توسط ابزارهایی که مالک ماهواره در اختیار می‌گذارد مثلثی با اضلاع خاصی را به دست بیاورند. نقطه فرستنده درون این مثلث قرار دارد! بنابراین هرچه این ابزارها دقیقتر و ماهوره مورد اشاره به روزتر باشد طول اضلاع مثلث کوتاهتر یا به عبارتی رزولوشن بالاتر خواهد بود!

 حالا برگردیم به استارلینک! در این شبکه ظرف کمتر از یک ساعت هر سه ماهواره ارسال کننده سیکنال برای ایستگاه زمینی تغییر کرده‌اند!! تصور کنید وقتی تعداد ماهواره‌هایی که در یک زمان واحد به ایستگاه زمینی سیگنال می‌دهند به ۱۰ تا برسد چه اوضاعی می‌شود! پس عملا بحث ردیابی از پایه و بالکل منتفی است!

در مورد پارازیت هم چند نکته قابل ذکر است: اول اینکه سایز آنتن‌های استارلینک ۷۰ سانتی متر و‌ کمتر است. این بدان معنی است که زاویه Beamwidth آنتن بسیار بزرگ است و برای پارازیت فرستادن در سیگنالهای دریافتی آن به توان بسیار بالایی نیاز است که در فرکانس مورد استفاده استارلینک ارسال چنین توانی به این معنی است که اولا خود فرستنده‌گان در مبدا احتمالا کباب می‌شوند! و ثانیا برد کاهش و میزان نویز پذیری فرکانس پارازیت ارسالی به شدت افزایش میابد و عملا بی اثر خواهد بود! بنا بر آنچه گفته شد مقابله با استارلینک بر اساس روشهای فعلی عملا غیر ممکن است!

در مورد حملات سيگنال‌هاي پارازيت (Jamming Signal) می‌توانید مطلب زیر را مطالعه کنید.

تنها نکته منفی هزینه بالای این سرویس برای کاربران ایرانی است! یک پک تجهیزات حدود ۵۰۰ دلار و هزینه سرویس ۱۰۰ دلار در ماه است! با احتساب نرخ ارز فعلی هر ست حدود ۱۲،۵ میلیون و هزینه سرویس ماهانه حدود ۲،۵ میلیون تومان تمام می‌شود! اما با توجه به میانگین پهنای باند سرویس‌های داخلی اگر یک پک را یک مجتمع ۲۰ واحدی نصب کنند با فرض تقسیم مساوی پهنای باند هزینه ماهانه سرویس برای هر واحد ۱۲۵ هزار تومان برای یک سرویس ۵ مگابیت بر ثانیه نامحدود خواهد بود که به مراتب از سرویسهای دست و پا شکسته داخلی بهتر است!!

لذا می‌توان این چنین برداشت کرد طرح صیانت از فضای مجازی بیشتر یک طرح برای گسترش بازار استارلینک در ایران است تا طرحی برای مدیریت و پایش فضای سایبری داخلی کشور...