قبرستان‌های عجیب ایران

گورستان‌ها و مقبره‌ها برای اکثر مردم به نوعی ترسناک است. اکثریت آنها را مکان‌های ناراحت کننده می‌دانند مخصوصاً وقتی تنها هستند و هوا تاریک می‌شود. این موضوع در مورد هر گورستان تصادفی تقریباً درست است اما اگر از گورستان‌هایی با ویژگی‌های خاص دیدن کنید، چه احساسی خواهید داشت؟ آیا کنجکاوانه خواهد بود یا ترسناک؟

 در این مقاله قصد دارم درباره برخی از گورستان‌های ایران که دارای تزئینات عجیب، معماری‌های خاص و تاریخچه هستند، مطالبی را عنوان کنم. در واقع، همه این عوامل باعث می شود که گورستان‌ها بیش از اینکه ترسناک باشند، مرموزتر و شبح وار به نظر برسند! بیایید با پنج نمونه از عجیب ترین گورستان‌های ایران آشنا شویم، سپس می‌توانید خودتان تصمیم بگیرید.

1. قبرستان خالد نبی
2. قبرستان جن ، گورستان گابلین
3. گورستان شهریری
4. قبرستان دارالسلام
قبرستان باغلاق


1. قبرستان خالد نبی

مجموعه قبرستان و حرم خالد نبی از چندین مکان زیارتی و همچنین یک قبرستان تاریخی تشکیل شده است. این مجموعه که در ارتفاعات و مناطق کوهستانی استان گلستان واقع شده است، محل دفن خالد نبی است و همچنین میزبان مجسمه‌های سنگی کوچک و بزرگ متعددی است. همه این عوامل در کنار چشم اندازهای بی نظیر محیط اطراف، این منطقه را به یک جاذبه مهم گردشگری در شمال کشور تبدیل کرده است.

Image for post
Image for post
  • محل
    همانطور که گفته شد، مجموعه خالد نبی در مناطق کوهستانی، 90 کیلومتری گنبد کاووس، 62 کیلومتری شمال شرقی شهر کلاله و 6 کیلومتری روستای گاچیسو، در بالای کوه گوگجه داغ واقع شده است. قله کوه گوگجه داغ که 720 متر ارتفاع دارد یکی از رشته کوه‌های منطقه است که در بین ترکمن‌های محلی و ساکنان به قله "قدرت" یا "تنگری داغ" نیز معروف است. این رشته کوه از شرق به کوه‌های بابا شاملک در مراوه تپه، از شمال و غرب هزار دره و از جنوب به دره پنج شیر می پیوندد.
Image for post
Image for post
Image for post
Image for post

با توجه به قرارگیری این منطقه 12 هکتاری در ارتفاعات دورافتاده، دسترسی به گورستان و حرم خالد نبی فقط از گنبد، مراوه تپه و کلاله امکان پذیر است.

  • تاریخ
    این مجموعه که بیش از هزار سال قدمت دارد و قدمت آن به دوره پارینه سنگی می‌رسد، از دو قسمت حرم خالد نبی و قبرستان و مقبره‌های سنگی تشکیل شده است. طبق روایات خالد در دوران ساسانیان (224–651) زندگی می کرده است.

کمی دورتر از حرم خالد نبی، روی تپه دیگری در این منطقه، چندین مجسمه سنگی در کنار یکدیگر برپا کرده و مانند یک گورستان پراکنده شده اند. طبق اسناد و شواهد قدمت این گورستان تاریخی هزاران سال پیش است. همچنین به نظر می رسد که تعداد این سنگها در ابتدا حدود 600 عدد بوده است.

Image for post
Image for post

با توجه به اکتشافات صورت گرفته، نظریه‌های مختلفی برای شکل خاص این سنگ‌ها ارائه شده است. برخی بر این باورند که مجسمه‌های بزرگ مردانی را نشان می دهند که کلاه دارند و دور کمرشان ارسی هستند. و این مجسمه‌های کوچک نمایانگر زنان است. برخی از این سنگ‌ها را به صلیب تشبیه کرده‌اند. در نظریه دیگری، این مجسمه‌های بزرگ و کوچک به اندام‌های زنان و مردان نسبت داده شده است. تقریباً همه این نظریه ها بر سر یک موضوع توافق شده اند که این مجسمه های سنگی به عنوان سنگ قبر برای ساکنان این منطقه خدمت کرده اند.

باید در نظر داشته باشید که در تابستان هوا بسیار گرم و در زمستان هوا بسیار سرد است. به همین دلیل بهترین زمان سفر بهار و پاییز است.


2. قبرستان جن، قبرستان گابلین

همانطور که از نام آن پیداست، این گورستان مکانی ترسناک است. این قبرستان خاموش و مرموز در دهکده تیس واقع شده است که 2500 سال قدمت دارد. این گورستان با سنگ قبرهای عظیم یکی از جاهای دیدنی چابهار و مکان جالبی برای ماجراجویانی است که به دنیای ماوراالطبیعه علاقه مند هستند. سنگ قبرهای بزرگ و عجیب در این قبرستان باعث شده است که مردم محلی باور کنند که این گورها، گورهای انسانی نیستند. در این قبرستان، گورها روی یک سطح صخره‌ای با هم حفر می‌شوند که سوالات زیادی را به وجود آورده است. چه کسی این گورها را حفر کرده است؟ چرا آنها سطح سنگ را برای حفاری انتخاب کردند؟ با چه وسیله ای حفر شده است؟ و سرانجام یافتن هیچ جوابی مردم را به دنیای ماورا طبیعی یا شاید خرافات سوق نداده است.

Image for post
Image for post

همه گورها در دامنه کوه و در دل صخره ها حفر شده اند. با وجود گذشت زمان و تخریب گورها توسط باد، باران و سایر عوامل، بسیاری از گورها هنوز در این مکان باقی مانده اند. مقبره‌ها در اندازه های بزرگ و کوچک ساخته شده اند.

  • محل
    روستای تیس در شهرستان چابهار، در استان سیستان و بلوچستان است. این گورستان در 300 متری غرب روستای تیس در جنوب قلعه پرتغال واقع شده است و در تاریخ 4 نوامبر 2007 به عنوان یکی از میراث ملی ایران به ثبت رسیده است.
Image for post
Image for post
  • تاریخ
    زمان دقیق ساخت گورستان مشخص نیست. شکل ظاهری مقبره ها نشان می دهد که این آثار مربوط به زمان های بسیار دور است. طبق برخی روایات اینگونه است

تا قرن چهارم هجری تا دوره صفویه طول می کشد. در وسط این گورستان، یک گور کاملا سالم و قدیمی وجود دارد که طول آن 225 سانتی متر و عرض آن 110 سانتی متر است. همچنین آثاری از این قبور در دامنه کوه‎‌های شهباز در استان مرکزی وجود دارد.

Image for post
Image for post

3. قبرستان شهریری

گورستان شهریری در منطقه ای باستانی به همین نام واقع شده است. این منطقه تاریخی 400 هکتار است و از سه قسمت قلعه نظامی، معبد و قوشا تپه تشکیل شده است. این گورستان شامل 280 سنگ قبر حکاکی شده باستانی است که قدمت آنها بیش از 8000 سال تخمین زده شده است. این سنگ قبرها با ارتفاع های مختلف 70 تا 360 سانتی متر بیشتر به شکل انسان تراشیده شده اند. کنده کاری‌های انسان روی سنگ‌ها به شکل افرادی است که دستانشان روی سینه است و معمولاً بدون دهان هستند. با این حال، تنها یک مجسمه تراشیده شده از یک زن با دهان پیدا شده است. جالب است که تاکنون فقط هفت قطعه از این نوع سنگ در منطقه حکاری کردستان ترکیه و یک قطعه در آذربایجان پیدا شده است.

Image for post
Image for post
  • محل

محوطه باستانی شهریری در شهرستان مشگین شهر استان اردبیل، در کنار روستای ارجاغ است. گورستان شهریری در 65 کیلومتری اردبیل و 31 کیلومتری شرق مشگین شهر در امتداد رودخانه قره سو واقع شده است.

Image for post
Image for post
  • تاریخ

این سنگ قبرهای بسیار عجیب و غریب به دوران مفرغ اواخر ، نوسنگی و مس اواخر و دوران آهن اولیه برمی گردد. چیزی حدود 9000 تا 8000 سال پیش. قدمت این قلعه و معبد به سال 1450 قبل از میلاد و قوشا تپه به 7000 سال قبل از میلاد برمی گردد. چارلز برنی برای اولین بار حدود 10 سال قبل از انقلاب اسلامی (1978) کاوش در محل را آغاز کرد.

Image for post
Image for post

4. قبرستان دارالسلام

قبرستان دارالسلام به دارالسلام شیراز و همچنین قبرستان وادی السلام معروف است. این یکی از قدیمی ترین محل‌های دفن در ایران است. شما می توانید قبور بسیاری از دانشمندان، باسوادان و عرفای بزرگ دوره های تاریخی (از قرون اولیه اسلام تا امروز) را در آن پیدا کنید.

Image for post
Image for post

سنگ قبرها، نوع ادبیات به کار رفته بر روی آنها، نوع مجسمه‌ها و کنده کاری‌ها و سرانجام شخصیت‌های مدفون در این گورستان قدیمی، هر یک به طور جداگانه ارزش‌های این مکان را نشان می دهند. مقبره‌های قدیمی با خط کوفی، نسخ، نستعلیق و ... حکاکی شده اند. و در بعضی از آنها تصاویر قیچی، شانه، آینه حک شده که سرنخی از کار فرد مرده است. شما همچنین می‌توانید نقش‌های سرو را پیدا کنید، گاهی اوقات به تنهایی و گاهی اوقات با سایر ویژگی‌ها مانند پرندگان و میوه ها. ابهت مجسمه شیر و نحوه قرارگیری آنها بر روی سنگ قبر بسیار جالب است. شیر سنگی قهرمانی و جوانمردی آن مرحوم یا شاید موقعیت عالی آنها را در قبیله نشان می دهد.

Image for post
Image for post
  • محل

قبرستان دارالسلام در وسط بلوار سیبویه، در وسط شهر شیراز، در محله دروازه شاه دایالله واقع شده است.

Image for post
Image for post
  • تاریخ
    مقبره‌هایی از قرن اول و دوم هجری وجود دارد. البته بسیاری از محققان معتقدند که این گورستان قبل از اسلام وجود داشته است.
Image for post
Image for post

5. قبرستان باغلاق

قبرستان باغلاق در روستای باغلاق وجود دارد و یکی از قدیمی ترین گورستان‌های استان خراسان است. فاصله قابل توجهی بین روستا و گورستان وجود دارد. برای بازدید از قبرستان باغلاق باید از یک تپه بالا بروید. هنگامی که به آنجا می‌رسید چوب‌های عمودی که حاوی جزئیات فرد متوفی است ، نظر شما را جلب می کنند.

Image for post
Image for post
  • محل
    دهکده ترکمن باغلاق در منطقه جرگلان در استان خراسان شمالی واقع شده است. اطلاعات مربوط به تاریخچه این محل دفن هنوز در دسترس نیست. 
Image for post
Image for post

در این مقاله ما یک سفر کوچک به پنج قبرستان عجیب و غریب در ایران داشتیم. این اسامی همچنین در لیست کمتر دیده شده سایت‌های گردشگری ایران هستند. امیدوارم این سفر برای شما شگفت انگیز و جالب باشد.