قرآن را بهتر بشناسیم

💢(قسمت اول)

قال الله الحکیم؛ الم ، ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ

قرآن آخرین کتاب آسمانی است که بر پیامبر (ص) در مدت ۲۳ سال رسالت وی نازل گردید و از میان معجزاتی که از پیامبر (ص) صادر شده ، قرآن برترین سند زنده حقانیت او است.
قرآن کتابی است فوق افکار بشر که کسی تا کنون نتوانسته کتابی همانند آن را بیاورد. این کتاب یک معجزه بزرگ آسمانی است.
قرآن معجزه گویا است که نیازی به معرفی ندارد. خودش به سوی خود دعوت می‌کند. مخالفان را به مبارزه می خواند زد و پیروز می شود.

با گذشته قرن ها از وفات پیامبر (ص) همانند زمان حیات او به دعوت خود ادامه می‌دهد. هم دین است و هم معجزه، هم قانون است و هم سند قانون.

 قرآن مرز زمان و مکان را در هم شکسته و مافوق زمان و مکان قرار گرفته است. معجزات پیامبران گذشته و حتی پیامبر اسلام (غیر قران) روی نوار معینی از زمان و در نقطه مشخصی از مکان و در برابر عده خاصی صورت گرفته است و چنان‌که می‌دانیم، اموری که رنگ زمان و مکان به خود گرفته باشند به همان نسبت که از آنها دورتر می‌شویم کم‌رنگ تر جلوه می کنند و این از خواص امور زبانی‌ است. ولی قران بستگی به زمان و مکان ندارد و همانطور که ۱۴۰۰ سال قبل در حجاز تجلی کرد امروز بر ما تجلی می کند.
گذشت زمان و پیشرفت علم و دانش به ما امکان داده که بتوانیم استفاده بیشتری از قرآن نسبت به مردم گذشته داشته باشیم.
خداوند در سوره اسراء آیه ۸۸ می فرماید: قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا. بگو اگر تمام جنّ و اِنس اجتماع کنند تا کتابی مانند قرآن بیاورند نمی‌توانند، اگرچه نهایت هم‌فکری و همکاری را به خرج دهند.

ولید بن مغیره مخزومی مردی که به حُسن تدبیر در میان عرب مشهور بود و برای حل مشکلات اجتماعی از فکر و تدبیر او در زمان جاهلیت استفاده می کردند (به همین جهت او را ریحانه القریش _ گل سرسبد آن‌ها می نامیدند) پس از این‌که چند آیه از سوره غافر را از پیامبر (ص) شنید در محفلی از طایفه بنی مخزوم گفت: به خدا سوگند از محمد (ص) سخنی شنیدم که نه شباهت به گفتار انسان‌ها دارد و نه پریان، گفتار او شیرینی خاص و زیبایی دارد...

گوته ، شاعر و دانشمند آلمانی می گوید؛ سالیان درازی کشیشان ما را از پی بردن به حقایق قرآن مقدس و عظمت آورنده آن محمد(ص) دور نگاه داشته بودند اما هرقدر که ما قدم در جاده علم و دانش گذاردیم، پرده های جهل و تعصب نابجا از بین می‌رود و به زودی این کتاب توصیف ناپذیر (قرآن) عالم را به خود جلب نموده و تأثیر عمیقی در علم و دانش ایجاد کرده و سرانجام محور افکار مردم جهان می گردد.
او می گوید ما ابتدا از قرآن روگردان بودیم اما طولی نکشید این کتاب توجه ما را به خود جلب کرد و دچار حیرت ساخت تا آنجا که در برابر اصول و قوانین علمی و بزرگ آن سر تعظیم فرود آوردیم.

ویل دورانت مورخ معروف می گوید؛ قرآن در مسلمانان آن‌چنان عزت نفس و عدالت و تقوای به وجود آورده که در هیچ یک از مناطق جهان شبیه و نظیر نداشته است.

ژول لابوم، اندیشمند و نویسنده فرانسوی در کتاب تفصیل الایات می گوید: دانش و علم برای جهانیان از سوی مسلمانان به دست آمد و مسلمین علوم را از قرآن که دریای دانش است گرفتند و نهرها از آن برای بشریت در جهان جاری ساختند.

دینورت، مستشرق دیگری می نویسد: واجب است اعتراف کنیم که علوم طبیعی و فلکی و فلسفه و ریاضیات که در اروپا رواج گرفت عموما از برکت تعلیمات قرآنی است و ما مدیون مسلمانانیم بلکه اروپا از این حیث شهری از اسلام است.

از امام رضا (علیه السلام) روایت است که مردی خدمت حضرت رسید و گفت چرا قرآن هرچه بیشتر نشر و مطالعه می شود، تازه تر می‌گردد؟ فرمود؛ این برای آن است که خداوند قرآن را برای زمان خاص و قوم خاصی قرار نداد و لذا در هر زمانی تازه و نزد هر جمعیتی با طراوت است تا روز قیامت.

امام علی(علیه السلام) فرمودند؛ "فِيهِ رَبِيعُ الْقَلْبِ وَ یَنَابِيعُ الْعِلْمِ وَ مَا لِلْقَلْبِ جَلَاءٌ غَیْرُ" در قرآن بهار دلها است و سرچشمه های علم و دانش است و هیچ چیز هم‌چون قرآن قلب آدمی را جلا نمی‌دهد. (نهج البلاغه خطبه ۱۷۶)

امام علی (علیه السلام) فرمودند؛ بدانید که هیچ کس با داشتن قرآن فقیر نیست و هیچ کس بدون قرآن غنی و بی نیازی نیست. تمام مشکلات و کمبود ما عدم آگاهی از این منبع عظیم معرفت است؛ قرآن به صورت گنجینه‌ای ناشناخته در میان ما باقی مانده؛ بسیاری از ما مسلمانان به قرآن تنها به عنوان یک کتاب مقدس که تلاوتش مایه ثواب و برکت است و حفظ آیاتش دلیل بر فضیلت نگاه می کنند آن‌ها فراموش کرده‌اند که قرآن برنامه عمل است و تمام احترام و عظمتی که دارد به خاطر نتیجه تربیتی آن است.

مدارس و جلسات فراوانی برای حفظ در کشور ها است. علمای تجوید و قرائت با دقت و ریزه کاری و گاه با وسواس به امور مربوط به الفاظ مشغول‌اند. هنگامی‌که قاری یک سوره کوچک یا یک آیه طولانی را به یک نفس می خواند همه الله الله می گویند و به عنوان یک کار هنری آن را تشویق می‌کنند ولی کسی برای محتوای آن الله الله نمی گوید و از عمل به تعالیم آن در بسیاری از کشورها و جوامع اسلامی خبری نیست.

رسول خدا (ص) فرمودند:رُبَّ تالِ القرآنِ و القرآنُ يَلعَنُهُ. ای بسا قران خوانی که قرآن لعنتش می‌کند.
کسانی که تنها به خواندن ظاهر قرآن اکتفا کرده و از اینکه ختم قرآن کرده خوشحال‌اند درحالی‌که آیاتی را خوانده‌اند معنا و مفاهیم آن‌ها را درک نکرده‌اند و اگر هم فهمیده اند به آنها عمل نکردند.

در روایت است که پیامبر (ص) در روز قیامت نزد خداوند شکایت کرده و می‌گوید؛ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً. خدایا اُمت من قرآن را کنار زدند یا نخواندند و یا نفهمیدند و یا عمل نکردند و به دیگران نرساندند. به جای این‌که برای زنده‌ها بخوانند تنها بر مرده‌ها خواندند. به جای این‌که کتاب زندگی و قانون قرار دهند کتاب تشریفات و سوگند قرار دادند. و به جای آن‌که روبرو قرار دهند پشت سر گذاردند. و به جای آن‌که از آن نور بگیرند، به وسیله قرآن پول گرفتند. و به جای آن‌که آیات آن را بر دل بنشانند بر کاغذ نوشته و بر سنگ تراشیدند.
خدایا بعضی مرا وارونه معنا کردند. خدایا به جای آنکه مرا بر دل‌های زنده بخوانند فقط بر خاک مرده و مجالس اموات خواندند. خدایا بعضی تنها به هنگام مسافرت و شبهای احیا مرا بالای سر خود قرار دادند. ولی در تو طول سال از من غفلت می کردند. خدایا بعضی فقط هنگام تفال و استخاره و سوگند به سراغم آمدند.

امام علی (علیه السلام) می فرماید؛ آگاه باشید که در قرآن علوم آینده و اخبار گذشته از آفرینش آسمان‌ها و زمین و آنچه در آن‌ها است و چگونگی پیشینیان و داروی درد نادانی ایشان و نظم و تربیت دنیا است. (نهج البلاغه خطبه ۱۷۵)

ادامه دارد...

قرآن را بهتر بشناسیم به قلم حجه الاسلام غلامرضا رضایی تربقان
قرآن را بهتر بشناسیم به قلم حجه الاسلام غلامرضا رضایی تربقان
قرآن را بهتر بشناسیم به قلم حجه الاسلام غلامرضا رضایی تربقان 

✍غلامرضا رضایی تربقان

منبع خبر: آوای کاشمر/ شماره ۵۲۳/ صفحه ۵