چگونه یک سهم انتخاب کنیم؟

در این مقاله قصد دارم تا مواردی را که باید در خرید سهام یک شرکت مورد توجه قرار دهید توضیحاتی را ارائه کنم. معامله گرانی که سابقه فعالیت در بازارهای مالی دارند خوب میدانند که برای خرید یک سهم باید آن را خوب تحلیل کرد. شاید برای برخی از دوستان مواجهه با کلمه تحلیل برای اولین بار باشد. بله درست است! در بازارهای مالی برای خرید و فروش نیاز به تحلیل داریم. تحلیل در عین حال که ممکن است پیچیدگی های خود را داشته باشد اما در صورت بکارگیری صحیح بسیار برای معامله گران سودمند است.

خدمت دوستان عرض شود معامله گران در بازارهای مالی از دو نوع تحلیل استفاده می کنند.

  • تحلیل بنیادی یا فاندامنتال
  • تحلیل کاربردی یا تکنیکال
Image for post
Image for post

در مورد اینکه این دو نوع تحلیل چه هستند و به چه صورت انجام می شوند در مقالات مختص به خود و جداگانه خواهیم پرداخت. قصد بنده در این مقاله بررسی و انتخاب سهام با فرض دانستن این نوع از تحلیل است. در حقیقت این دو نوع تحلیل یکی از ابزارهایی است که باید در  انتخاب سهام مناسب در نظر بگیریم. در ادامه به بررسی این موارد خواهیم پرداخت.

لازم به ذکر است این موارد تنها در صورتی صحیح است که شما به این نتیجه رسیده باشید که در شرایط فعلی سرمایه گذاری در بورس در بین بازارهای سرمایه گذاری بیشترین بازدهی را نصیب شما خواهد کرد که البته در مقاله ای مجزا به نحوه تشخیص پربازده ترین بازار برای سرمایه گذاری خواهم پرداخت.

افق  سرمایه گذاری: یک سرمایه گذار و معامله گر اولین چیزی که باید برای خرید یک سهم در نظر بگیرد افق سرمایه گذاری خود است. به این معنا که تا چه مدتی حاضر است سهامداری کند. سرمایه گذاری در بازارهای مالی از نظر افق سرمایه گذاری به سه دسته تقسیم می شوند:

  • کوتاه مدت: از یک روز تا یک ماه
  • میان مدت:از یک ماه تا یکسال
  • بلند مدت: از یکسال به بالا
Image for post
Image for post

بنابراین قبل از اقدام برای خرید سهام باید بدانید اگرچه ممکن است ورود به یک سهم سریع و راحت باشد اما گاهی اوقات بنا به شرایط بازار ممکن است به راحتی نتوان آن سهم را نقد کرد. همچنین دانستن افق سرمایه گذاری تا حد زیادی هیجانات شما را کنترل می کند و سبب جلوگیری از تصمیمات عجولانه در نگهداری سهام می شود.

ریسک پذیری: این واژه در عین سادگی مفهومی عمیق را در خود دارد. شالوده ی بازارهای مالی در این کلمه خلاصه می شود. آنچه شما به عنوان یک معامله گر یا سرمایه گذار باید در انتخاب یک سهم مدنظر قرار دهید میزان پذیرش ریسک یا از بین رفتن سرمایه است. طبیعتا وقتی ریسک در یک کفه ترازو قرار گیرد در کفه دیگر باید پاداش یا ریوارد قرارگیرد بنابراین شما به همان اندازه که ریسک کنید در صورت موفقیت سود بالاتری هم کسب می کنید. در بازار بورس ایران وجود محدودیت در  دامنه نوسان قیمتی سهم ریسک سرمایه گذاری تا حدی نسبت به بازارهای مالی در جهان کنترل شده است. اما در میان مدت این محدودیت تاثیر بر قیمت تا رسیدن به ارزش واقعی ندارد.

Image for post
Image for post

اگر شما سرمایه گذار ریسک پذیری هستید باید به دنبال سهامی باشید که جهش های قیمتی سریع در بازه های زمانی کوتاه دارند. به طور مثال سهام فرابورسی به واسطه حجم شناوری پایین توسط مبالغ بسیار کمتری نسبت به سهام بورسی به محدوده سقف قیمتی خود میرسند. بنابراین در هنگام انتخاب سهام باید یک بررسی اجمالی بر تغییرات قیمتی سهم در بازه های زمانی داشته باشیم.

میزان سرمایه: سرمایه در بازار مالی به عنوان ابزار اصلی یک معامله گر است و حفظ اصل سرمایه از سود کردن در بورس مهم تر است. اولین سوالی باید از خود بپرسید این است که چه مقدار سرمایه را باید در بازار بورس وارد کنم و این سرمایه را به کدام سهم اختصاص دهم و این همان بهینه سازی سبد سهام یا پرتفولیو است. اغلب سرمایه گذاران همه سرمایه خود را وارد بازار سهام نمی کنند. آنها مایل هستند تا بخشی از سرمایه را به صورت دارایی فیزیکی نگه داری کنند. انتخاب این نوع از چیدمان سبد کاملا بستگی به روحیه ریسک پذیری و دانش مالی افراد دارد. بنابراین شما در ادامه با کسب مهارات های تحلیلی گوناگون در خواهید یافت که چگونه سرمایه خود را بین بازارها تقسیم کنید تا علاوه بر کاهش میزان ریسک بیشترین بازدهی را کسب کنید.

Image for post
Image for post

تحلیل صنایع: پس از تصمیم به خرید سهام مهم ترین عامل بررسی آن است که وارد چه گروهی از گروه های موجود در بازار شویم و از آن گروه چه سهمی را بخریم. شما برای پاسخ به این سوال نیاز دارید تا سه مورد زیر را بررسی کنید و به نتیجه نهایی برسید.

  • شرایط کلان اقتصادی در داخل کشور
  • شرایط سیاسی داخلی و خارجی
  • شرایط بازارهای جهانی

در ادامه به بررسی هر یک از موارد فوق می پردازیم.
شرایط کلان اقتصادی در داخل کشور: یک از موارد اصلی در انتخاب سهام مناسب توجه به شرایط اقتصادی داخل کشور است. یک سرمایه گذار و معامله گر باید اندکی با مفاهیم پایه اقتصادی از جمله رونق، رکود، تورم، نرخ بهره، نرخ ارز (دلار) و ... آشنایی داشته باشد. به طور مثال وقتی نرخ ارز به عنوان یکی از اصلی ترین عوامل موثر در بورس در کشور در حال افزایش است ملاک ما برای تصمیم گیری باید شرکت هایی باشد که از افزایش نرخ دلار بهره میبرند. شرکت های صادرات محور در گروه های فلزات اساسی، کانی های فلزی فراورده های نفتی از این دست سهام می باشند.

Image for post
Image for post

برعکس همین موضوع نیز در مورد شرکت هایی صدق میکند که از کاهش نرخ دلار بهره میبرند این شرکت ها شرکت هایی هستند که مواد اولیه را از صنایع بالادستی خرید می کنند. به طور مثال صنعت خودرو یکی از این گروه ها می باشد. بنابراین شما قبل از خرید سهام یک شرکت باید بدانید فعالیت های شرکت در حال حاضر چه تاثیری از مولفه های اقتصادی خارج از بازار می پذیرد.


شرایط سیاسی داخلی و خارجی: سیاست های داخلی دولتمردان اگرچه ممکن است مستقیما بر روی قیمت های سهام شرکت ها تاثیر گذار نباشد، اما تصمیمات آنها قطعا در تجارت و تبادلات شرکت ها در داخل و خارج از کشور تاثیر گذار است. به طور مثال زمانی که دولت تصمیم می گیرد دلار حمایتی برای واردات مواد اولیه برخی از شرکت ها را حذف کند، قطعا این تصمیم باعث افزایش هزینه های شرکت در کوتاه مدت خواهد شد و در بلند مدت اگر شرکتی به واسطه دخالت های دولت نتواند نرخ محصولات خود را در بازار تعدیل کند قطعا برنامه تولیدی دچار مشکل یا حتی متوقف خواهد شد.

Image for post
Image for post

به عنوان مثالی دیگر فرض کنید در دولت حاضر در حوزه سیاست خارجی با یکی از شرکای تجاری خود که مقصد صادرات برخی محصولات است دچار مشکل شود. این امر موجب توقف صادرات از سوی کشور پذیرنده و در نهایت عدم فروش محصولات صادراتی به آن کشور را دارد که سبب کاهش درآمد شرکت و افت ارزش آن در بازار سهام خواهد شد.

بنابراین همانگونه که واضح است تصمیمات دولت نه به صورت مستقیم بلکه حتی به صورت غیر مستقیم بر روی عملکرد شرکت ها تاثیر گذار است. وظیفه ای که شما به عنوان یک معامله گر بر عهده دارید کسب مهارت کافی برای تشخیص صنعتی است که در حال حاضر تصمیمات دولت نتواند مشکلی را برای فروش آن شرکت ایجاد کند.

شرایط بازارهای جهانی:

 یکی دیگر از مهم ترین مواردی که باید درانتخاب سهام مدنظر قرار داد شرایط قیمتی کامودیتی ها در بازارهای جهانی است. اگر شما به این نتیجه رسیدید که باید سهام شرکت ملی مس ایران را خرید کنید حتما باید قیمت جهانی مس را در مولفه های تصمیم گیری خود لحاظ کنید. زیرا بخشی از محصولات این شرکت ها به صورت مستقیم صادر می شود و هرگونه کاهش یا افزایش در قیمت جهانی مس تاثیر مستقیم بر درآمد شرکت دارد. 

Image for post
Image for post

وضعیت شرکت: بعد از اینکه شما صنعت مورد نظر را انتخاب کردید حال نوبت آن رسیده تا یک گام دیگر تا رسیدن به انتخاب شرکت مورد نظر نزدیک شوید. پیشنهاد بنده به عنوان یک فعال در زمینه بورس آن است که حتما بررسی شرکت را قبل از خرید آن انجام دهید و به توصیه هیچ فردی توجه نکنید. برای بررسی وضعیت شرکت شما باید تا حدودی با خواندن صورت های مالی و تحلیل آن آشنایی داشته باشید. به این شاخه از تحلیل همانگونه که در ابتدا بیان شد تحلیل بنیادی می گویند. منابع زیادی برای فراگیری این مهارت وجود دارد که می توانید با مطالعه و تمرین تا حد زیادی تبحر کافی را کسب نمایید که البته در مقالات آتی سعی می کنیم این نوع تحلیل را به صورت کاربردی آموزش دهیم.

از عمده مواردی که شما باید در یک صورت مالی بررسی کنید وضعیت درآمد شرکت، سود ناخالص و خالص، موجودی کالا، موجودی نقدی و سود تقسیمی بین سهامداران است.

انتخاب زمان و قیمت: پس از انتخاب سهام مورد نظر و تصمیم برای خرید یکی از مهم ترین نکات آن است که شما سهم را در قیمت منطقی خرید کنید. برای این منظور باید از تحلیل تکنیکال استفاده کنید و با بهره گیری از ابزارهای آن نقطه مناسب جهت خرید و نقطه خروج را محاسبه کنید. تحلیل تکنیکال یکی از اصلی ترین و پرکاربردترین شیوه های تحلیلی در بازارهای مالی دنیا است که در ادامه حتما به صورت تخصصی در مقالاتی آموزش آن را شروع خواهیم کرد.