آشنایی با صفحه معاملاتی نماد بورسی - بخش اول

در این مقاله قصد دارم تا خدمت شما یکی از مهم ترین و کاربردی ترین ابزارهای مورد نیاز در بورس اوراق بهادار تهران خدمتتان معرفی کنم. این صفحه از سایت بورس تهران یکی از صفحاتی است که شما در سال های معامله گری خود همیشه با آن سر و کار دارید. صفحه معاملاتی هر سهم با کلیک بر روی نماد هر سهم به صورت زیر نمایش داده می شود.

Image for post
Image for post

این صفحه نکات بسیار ارزشمندی را در مورد یک شرکت بورسی در اختیار شما قرار خواهد داد. در این مقاله هر یک از قسمت های این مقاله را به تفصیل خدمت شما توضیح خواهم داد.

  1. نماد معاملاتی 
Image for post
Image for post

در گوشه سمت راست و بالای پنجره هر نماد اسم شرکت و در داخل پرانتز نماد آن نمایش داده شده است. همه شرکت های موجود در بورس با نماد معاملاتی خود شناخته می شوند. به طور مثال نماد شرکت پتروشیمی زاگرس به طور خلاصه "زاگرس" است. بنابراین از این به بعد برای معرفی سهام یک شرکت از نماد معاملاتی آن استفاده می کنیم. ساختار نماد معاملاتی در بورس به صورت زیر است.

حرف اول گروه سهم + خلاصه ای از نام شرکت

این ساختار برای اکثریت سهام بازار برقرار است مگر در مواردی که مشکلات تلفظی به وجود آید. به طور مثال نماد معاملاتی شرکت خودرو سازی سایپا، "خساپا" است.

در قسمت بعد از نام و نماد شرکت، بازاری که شرکت متعلق به آن است نمایش داده شده است. در تصویر فوق مشخص است که زاگرس متعلق بازار دوم فرابورس است.

علامت آبی رنگ در کنار نام و نماد شرکت برقراری اتصال اینترنت شما را نشان میدهد که در صورت عدم برقراری به رنگ قرمز درمی آید.

2. پنجره قیمت ها

با توجه به تصویر زیر

Image for post
Image for post

 

قسمت مشخص شده در صفحه معاملات نماد، مربوط به نمایش قیمت های مورد نیاز معامله گر است. در سمت راست این پنجره سه ستون خرید، معامله و فروش وجود دارد. که در ستون اول قسمت پایین قیمت اولین معامله وجود دارد. آنچه برای ما مهم است ستون وسط است که در قسمت بالا قیمت معامله انجام شده قرار دارد که در حداکثر قیمت روزانه قرار دارد و در قسمت پایین آن قیمت پایانی قرار دارد.

 قیمت پایانی یکی از مهم ترین قیمت هایی است که معامله گران به آن توجه دارند. این قیمت در حقیقت یک میانگین وزنی از قیمت کلیه سهم های معامله شده نماد تا لحظه حاضر است. از این به بعد شما باید بدانید وقتی صحبت از قیمت ورود یا خروج به سهمی میشود باید قیمت پایانی مبنای معاملات شما باشد زیرا بیانگر یک مقدار منطقی از تغییرات قیمت در طول روز است. قیمت پایانی تنها در بازار بورس ایران وجود دارد و بازارهای جهانی چنین چیزی ندارند.

در قسمت سمت چپ این پنجره قیمت مجاز سهم قرار دارد که حداکثر آن 5 درصد بیشتر از قیمت پایانی دیروز و حداقل آن 5 درصد کمتر از قیمت پایانی دیروز است.

بازه روز مربوط به حداکثر و حداقل نوسان قیمت در طول روز است. به همین ترتیب بازه هفته و بازه سال که حداقل و حداکثر قیمت را در آن بازه زمانی نمایش می دهند.

3.     پنجره حجم و ارزش معاملات

در قسمت سمت راست و پایین پنجره معاملاتی سهم قسمتی قرار دارد که در آن اطلاعات مفیدی نمایش داده شده است

Image for post
Image for post

 همانطور که در تصویر فوق مشخص است در این قسمت تعداد معاملات در طول روز، حجم معاملات یا همان تعداد سهام معامله شده، ارزش معاملات که برابر حاصل ضرب قیمت در تعداد سهام معامله شده است و ارزش بازاری سهم قرار دارد.

این اطلاعات گاهی به صورت مستقیم مبنای خرید یا فروش برای تحلیگران قرار می گیرد. و کمتر معامله گری است که در خرید خود به این اعداد دقت نکند. آنچه ارزش بازار سهم نامیده می شود در حقیقت ارزش شرکتی است که شما روی آن سرمایه گذاری کرده یا می خواهید انجام دهید. همچنین حجم سهام معامله شده در قیمت مشخص نشان از قدرت خریداران یا فروشندگان در روز برای خرید سهم دارد. در بحث تکنیکال و روانشناسی خرید و فروش حجم معاملات یکی از اصلی ترین آیتم هایی است که شما باید آن را دمعاملات خود لحاظ کنید در ادامه در مباحث اختصاصی به این مطلب خواهیم پرداخت.

4.      پنجره تعداد سهام و اطلاعات درآمدی

در تصویر زیر پنجره ای را مشاهده می کنید که شامل اطلاعاتی در مورد تعداد سهام شرکت و اطلاعات درآمدی است. در این پنجره چند اصطلاح جدید برای برخی از مخاطبان وجود دارد که به توضیح آنها خواهم پرداخت.

Image for post
Image for post

 

  • مفهوم EPS :(Earning Per Share) Eps به معنای درآمد به ازای هر سهم است. این مفهوم یکی از پرکاربردترین مفاهیم برای سنجش وضعیت عملکردی شرکت است. برای مثال پتروشیمی زاگرس به ازای هر سهم 9519 ریال سود ساخته است. این مقدار سود ممکن است تا انتهای سال مالی کاهش یا افزایش یابد.
  • مفهوم Price Per Earning)P/E): نسبت p/e در واقع انتظارات سرمایه گذاران از بازدهی آینده یک دارایی را به ما نشان می دهد.به این معنی که یک سرمایه گذار حاضر است به ازای هر ۱ ریال بازدهی (در این مقاله بازدهی از سهام) که بدست می آورد، چند ریال پرداخت کند. برای درک بهتر این مفهوم به مثال زیر توجه کنید. فرض کنید شما ۱ میلیون تومان در بانک سپرده گذاری می کنید. بانک به شما می گوید که به ازای این پولی که شما سپرده گذاری کرده اید سالیانه ۲۰% سود به شما پرداخت می کند. یعنی در ازای ۱ میلیون تومان سپرده گذاری شما، سالیانه ۲۰۰ هزار تومان سود به شما پرداخت می کند. برای اینکه در این مثال p/e را محاسبه کنید باید قیمتی که یرداخت می کنید (یعنی ۱ میلیون تومان) را به سودی که بدست می آورید (یعنی ۲۰۰ هزار تومان) تقسیم کنید: ۵ = ۲۰۰,۰۰۰ / ۱۰۰۰,۰۰۰

در بورس نیز مفهوم کلی p/e شبیه به همین مثالی است که گفته شد. مثلا فرض کنید شرکتی در حال حاضر ۲۰۰ تومان قیمت دارد و eps (سودی) که برای سال جاری پیش بینی کرده است برابر با ۵۰ تومان است. برای محاسبه p/e این شرکت قیمت روز آن را بر سودی که دارد تقسیم می کنیم: ۴ = ۵۰ / ۲۰۰

  • مفهوم سهام شناور: سهام شناور آزاد یا (Free Float) بخشی از سهام یک شرکت است که دارندگان آن، آماده عرضه و فروش آن سهام هستند. آنها قصد ندارند با حفظ آن قسمت از سهام، در مدیریت شرکت مشارکت کنند و انتظار می‌رود در آینده نزدیک، آن سهام، قابل معامله باشد.

در بسیاری از بورس‌های دنیا، شرکت‌هایی که شناوری کمتر از ۲۵ درصد دارند، از فهرست شرکت‌های بورسی حذف می‌شوند. دلیلش هم این است که اگر شرکتی مایل نیست حداقل یک چهارم سهامش را به مردم بدهد پس نباید در بورس وجود داشته باشد. در نقطه مقابل، اگر سهمی شناوری زیادی داشته باشد، سریع‌تر عرضه می‌شود. در نتیجه، تعداد سهامداران مردمی بیشتر می‌شوند و امکان دست‌کاری قیمتی توسط تصمیم گیرندگان شرکت کاهش می‌یابد. اما اگر شرکتی شناوری کمی داشته باشد، توسط مدیران و سهامداران راهبردی می‌تواند به سمت اهداف مدنظر آن‌ها هدایت شود. اگر سهام شناور آزاد کم باشد با سرمایه کم می‌توان قیمت آن را در دست گرفت و افزایش یا کاهش کاذب در آن ایجاد کرد و با شایعات سهام‌داران آن را فریب داد یا افراد را ترغیب به خرید آن کرد. در شرکت‌هایی با سهام شناوری بالا به‌راحتی نمی‌توان معاملات سهام را تحت تاثیر قرارداد. در چنین شرکت‌هایی حجم بالای معاملات و سهام‌دارانش مانع از نوسانات زیاد سهم می‌شود.

  • مفهوم حجم مبنا: مطابق با تعریف مندرج در تارنمای شرکت بورس اوراق بهادار تهران، حجم مبنا عبارت است: آن تعداد از یک نوع اوراق بهادار که باید در هر روز مورد دادوستد قرار گیرد تا تمام درصد تغییرات مجاز در آن روز در تعیین قیمت روز بعد لحاظ شود. هدف از تعیین حجم مبنا این است که سرمایه گذاران اطمینان داشته باشند که نوسانات قیمت سهام در نتیجه خرید و فروش تعداد مشخصی از سهام شرکت صورت گرفته است و در نتیجه وجود حجم می تواند مانع از ایجاد قیمت های غیراقعی و کاذب در بازار می شود.

با موافقت شورای عالی بورس و اوراق بهادار و طبق مصوبه های جلسه هفتم اسفندماه ۹۸ هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار مقرر شد که برای شرکت های موجود در بازارهای اول، دوم و پایه فرابورس ایران حجم مبنا معادل ۴ در ده هزار تعداد سهام شرکت اعمال شود. فرابورس ایران اعلام کرد که حداقل ارزش مبنا در بازارهای اول و دوم فرابورس، ۵۰ میلیارد ریال و در تابلوهای زرد، نارنجی و قرمز بازار پایه به ترتیب ۲۰، ۱۰ و ۵ میلیارد ریال در نظر گرفته شده است. همچنین حداکثر ارزش مبنا برای شرکت های با سرمایه ۲۰ هزار میلیارد ریال و بالاتر ۱۲۰ میلیارد ریال تعیین شده است و برای شرکت های با سرمایه کمتر از ۲۰ هزار میلیارد ریال، حداکثر ارزش مبنا ۱۰۰ میلیارد ریال خواهد بود.

5.      پنجره تعداد خریدران  و فروشندگان:

در گوشه بالا و سمت چپ صفحه اطلاعات نماد هر سهم پنجره ای به شکل زیر قرار دارد.

Image for post
Image for post

در این پنجره اطلاعات مربوط به خرید و فروش افراد حقیقی و حقوقی به تفکیک میزان درصد هرکدام نشان داده شده است. نکته ای که این اطلاعات در خود دارد در بحث روانشناسی معاملات بسیار حائز اهمیت است. با توجه به تصویر بالا در نماد زاگرس تعداد خریداران 6091 نفر است که در مقابل تعداد فروشندگان 2524 نفر است. همین ابتدا واضح است که تعداد سرانه سهام فروشندگان بیشتر از تعداد سرانه خریداران است. اولین نکته ای که می توان از آن استنباط کرد آن است که فروشندگان با قدرت بیشتری حاضر به فروش سهام هستند و همین عامل می تواند در روزهای آینده موجب کاهش قیمت سهام شود.

بنابراین شما باید به عنوان یک معامله گر بررسی این تعداد را در خرید و فروش ها لحاظ کنید تا دچار زیان نشوید. در بحث روانشناسی معاملات به صورت مفصل به تشریح این موضوع خواهیم پرداخت.

6.      پنجره سفارشات:

در قسمت پایین صفحه اطلاعات نماد، پنجره ای قرار دارد که در آن سفارشات خرید و فروش نمایش داده می شود.

Image for post
Image for post

 در تصویر بالا در سمت راست سفارشات خرید، حجم و تعداد آن و در سمت چپ سفارشات فروش، حجم و تعداد آن قرار دارد. در این پنجره سفارشات خرید به ترتیب بیشترین تا کمترین از بالا به پایین مرتب شده اند و سفارشات خرید برعکس مرتب شده اند. همیشه بهترین مظنه قیمت خرید و فروش در سطر اول قرار دارد. گاهی اوقات به علت تقاضای بیشتر از عرضه یا بالعکس وضعیتی پیش می آید که عرضه کننده ای وجود ندارد که در این حالت اصطالحا گفته می شود سهم با صف خرید یا فروش مواجه شده است.

در مقاله بعدی به بررسی منوهای بالای صفحه نمایش نماد خواهیم پرداخت و اطلاعاتی را که در اختیار ما قرار می دهند را بررسی می کنیم.