پنج گام طلایی برای آنکه به خوبی کتاب بنویسید.

میثم دارایی، تجربه چندین سال نویسندگی
میثم دارایی، تجربه چندین سال نویسندگی
میثم دارایی، تجربه چندین سال نویسندگی

تا کنون به این فکر کرده اید که شما میتوانید با یادگیری اصول و نکات خاص به خوبی کتاب بنویسید. سپس کتاب خود را چاپ کنید. در این مقاله با همراهی شما به چند نکته طلایی اشاره می کنیم.

1. توان ذهن یا ماشین چاپ هوشمند

به چه چیزی بیشتر برای نوشتن کتاب نیاز دارید؟ صبر و حوصله، طبع و استعداد، توان نویسندگی، جرأت بیان یا یک ماشین چاپ هوشمند.

پاسخ هر چه که باشد، باید بدانید که روش ساده نویسی را هرگز فراموش نکنید. مهم آنست که بعد از تراوش ذهنی شما، تازه ماجرا شروع میشود. بهتر است که پس از نگارش اولیه، چند بار به ویرایش متن بپردازید. متن کتاب شما بنا بر تشخیص ناشر، ممکن است نیازمند ویراستاری ادبی یا فنی یا علمی باشد. آن توسط ناشر به ویراستار ارجاع داده میشود.

برای ویرایش متن میتوانید از کامپیوتر خود کمک بگیرید. راستی به این فکر کردیده اید که اگر سیستم کامپیوتر نبود، به چه سختی دچار می شدید. به جای یک سیستم هوشمند باید از یک ماشین چاپ قدیمی استفاده میکردید. برای ویرایش و تصحیح کلمات توسط خودتان، برنامه ویراستیار را هرگز فراموش نکنید.

2. غول بزرگ یا رقیب کوچک

چه جریانی در حال نوشتن کتاب، در انتظار شماست؟ همیشه نویسندگی با حس قشنگش در خلوت خودتان به خوبی پیش رفته و همه چیز عالی است.

ماجرا از آنجا شروع میشود که پای شخص دیگری در میان باشد. در صورتی که حمایت کننده کتاب شما یک سازمان یا دانشگاه باشد، اوضاع فرق میکند. در صورتی که آن بصورت پروژه تحقیقاتی باشد، شما باید با توجه به برنامه و اهداف مورد نظر آن سازمان یا دانشگاه پیش روید. گاهی در میان چندین رقیب، این فرصت مالی و معنوی به شما داده شده است. پس یادتان باشد باید به بهترین شکل از آن فرصت استفاده کنید.

3. نظارت سخت یا حساسیت بی مورد

چه موانعی برای چاپ کتاب، بر سر راه دارید؟ آن میتواند یک تاییدیه یا طی کردن روند آن در یک وزارتخانه یا سازمان باشد.

ناشر برای تاییدیه وزارت ارشاد اقدام میکند. گاهی نتیجه آن از دو هفته تا دوماه طول میکشد. اصولا اقدام به گرفتن تاییدیه جزء وظایف ناشر هست. معمولا وزارت ارشاد کتاب را تایید میکند. در صورتی که متن کتاب بر خلاف واقعیت یا عرف یا اصول اساسی کشور باشد، آن ممکن است برگشت بخورد. در آنصورت متن کتاب باید توسط مولف تصحیح شود. تصحیح دوباره جزء وظایف مولف هست. راستی اگر کتاب شما دارای موضوعات علوم سیاسی یا مذهبی باشد، باید انتظار نظارت و حساسیت بیشتری را داشته باشید.

4. زرنگی کوچک یا دردسر عظیم

چه اصولی را برای نویسندگی باید رعایت کرد؟ خوب نوشتن یا نوشتن مطالب خوب یا بکر. به نظر شما کدام مهمتر است؟

ممکن است بیان شود که کتاب چاپ شده توسط شما یک کپی از کتاب مولف دیگر است که سابقا چاپ شده است. اینجاست که وارد یک دردسر عظیم شده اید. با توجه به تصمیم دادگاه، برای تشخیص کپی بودن معیارهایی وجود دارد. مانند آنکه صفحات دو کتاب را با هم تطبیق داده و درصد مشابهت را تشخیص می دهند.

در رابطه با آثار و کتبی که نویسنده آن در قید حیات نیست، ماجرا متفاوت است. بدین صورت که کفیل یا وارث، نماینده ایشان بوده و صلاحیت برای اقامه دعوا را دارد. همچنین در گذر زمان کفیل میتواند با همکاری ناشر، کتاب را به روز و تصحیح کند. مراقب باشید که از روی یک کتاب فاخر خصوصا با عنوان حقوقی، اصلا کپی نکنید. دیگر خود می دانید که با چه وضعیتی طرف خواهید شد. خاطرتان باشد به جای کپی کردن میتوانید به منبع اصلی در پاورقی به راحتی استناد کنید. باید بدانید کپی کردن قواعدی دارد که اگر آنرا به درستی رعایت نکنید، ممکن است دچار گرفتاری شده و به جرم نقض حق مالکیت فکری اثر متهم شوید.

5. جنگ اول یا صلح آخر در قرارداد چاپ اثر

از قدیم درست گفته اند، جنگ اول به از صلح آخر است. در زمان قرارداد چاپ کتاب به خوبی به بیانات ناشر توجه کنید. در متن قرارداد پیشرو به واو واو کلمات و بندهای آن توجه کنید.

مواردی از قبیل تعهدات مولف و ناشر، آثار معنوی و مالی (درصد حق تألیف) کتاب را فراموش نکنید. مواردی از قبیل زمان بندی اجرای وظایف ( زمان پرداخت حق التالیف، زمان تصحیح و به روز کردن کتاب) میتواند بسیار مهم باشد. راستی یادتان باشد اگر شما نویسنده شریک دارید، با او به درستی شراکت کنید. در صورتی که در متن قرارداد از سهم شراکت سخنی به میان نیاید، آن به صورت مناصفه و برابر در نظر گرفته میشود. درصورتی که در مواجه با ناشر یا شریکتان به خوبی عمل نکنید، ممکن است بعدا دوستی شما به دشمنی تبدیل شود.

راستی مراقب باشید در صورت لزوم و در زمان معین، وظیفه به روز شدن یا تصحیح را پشت گوش نیاندازید. در اینصورت، خواهید دید که کتاب شما توسط مولف دیگر تصحیح شده است. ممکن است نتیجه تلاش خود را بصورت کتاب دو مولفه با درصد حق تالیف کمتر تجربه کنید. مطمئنا شما آنرا دوست نخواهید داشت.

ممنون از همراهی شما. خوشحال میشوم از نظرات ارزشمند شما استفاده کنم.